Bệnh trầm cảm và hội chứng tự sát

Ở Việt Nam, bệnh nhân trầm cảm chiếm 3-6% dân số, trong đó 1/5 luôn có tư tưởng tự sát. Đây là bệnh gây mất sức lao động đứng thứ hai trên thế giới và là nguyên nhân của 2/3 trường hợp tự tử. Điều nguy hiểm là do sự mặc cảm hoặc thiếu hiểu biết về căn bệnh này, có đến 60% người mắc trầm cảm không được phát hiện và điều trị.

Trầm cảm thường gặp ở nữ nhiều hơn nam, xuất hiện ở mọi lứa tuổi. Một cuộc điều tra theo diện hẹp do Viện Quân y 103 tiến hành cho thấy, tỷ lệ trầm cảm ở người già cô đơn trên 60 tuổi là 50%.

Tiến sĩ Trần Viết Nghị, Viện trưởng Viện Sức khỏe tâm thần, Chủ tịch Hội Tâm thần học Việt Nam, cho biết, trầm cảm là một trạng thái rối loạn cảm xúc, giảm khí sắc với các triệu chứng điển hình sau:

– Khí sắc trầm, buồn, mất sự quan tâm thích thú, giảm khả năng tập trung chú ý, hay do dự, giảm vận động.

– Giảm tính tự trọng và lòng tự tin, có cảm nghĩ không xứng đáng, nhìn về tương lai một cách ảm đạm, bi quan, có ý tưởng và hành vi tự sát.

– Thay đổi trọng lượng cơ thể, dễ mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, ăn không ngon miệng, có khi xuất hiện các cơn vật vã.

Ngoài ra, bệnh trầm cảm có thể biểu hiện bằng các triệu chứng thực thể như nhức đầu, đau lưng, đau bụng, đau dạ dày, đau ngực, đánh trống ngực, tim đập nhanh… Vì vậy, bạn đừng ngạc nhiên nếu bị đau dạ dày chữa mãi không khỏi mà được bác sĩ giới thiệu sang chuyên khoa tâm thần. Chỉ cần điều trị khỏi bệnh trầm cảm là các triệu chứng kia sẽ tự mất.

Ở Việt Nam, sau khi nghiên cứu lại các trường hợp trước đây được chẩn đoán là suy nhược thần kinh, các bác sĩ nhận thấy phần lớn bệnh nhân có đầy đủ tiêu chuẩn để chẩn đoán là trầm cảm.

Các nguyên nhân gây trầm cảm có thể xếp vào 3 nhóm chính:

– Trầm cảm nội sinh (còn gọi là trầm cảm chưa rõ nguyên nhân): Có nhiều giả thuyết cho là do di truyền, miễn dịch, môi trường sống và yếu tố xã hội… nhưng chưa có giả thuyết nào có tính thuyết phục.

– Trầm cảm do stress: Chẳng hạn như khi mất việc làm, mâu thuẫn trong gia đình, con cái hư hỏng, bị trù dập ở nơi làm việc, làm ăn thua lỗ, bị phá sản hoặc có người thân chết đột ngột…

– Trầm cảm do các bệnh thực tổn: Sau chấn thương sọ não, sau tai biến mạch máu não hoặc xơ vữa động mạch não, các bệnh nan y như ung thư, lao, phong…

Trầm cảm thường tái diễn nếu không được điều trị kịp thời và theo dõi đầy đủ. Với trầm cảm nội sinh, dù điều trị hay không thì sau một thời gian, một số bệnh nhân sẽ tự hồi phục. Tuy nhiên, nếu không tiếp tục điều trị duy trì, sẽ có 50% trường hợp bị tái phát, 70% bệnh nhân có 2 giai đoạn trầm cảm sẽ bị thêm giai đoạn thứ 3; 90% bệnh nhân có 3 giai đoạn trầm cảm thêm giai đoạn thứ 4. Nếu được điều trị bằng thuốc chống trầm cảm một cách hợp lý thì khả năng hồi phục hoàn toàn là 70%.

Đối với trầm cảm do stress và thực tổn, việc điều trị theo nguyên nhân phối hợp với dùng thuốc chống trầm cảm và liệu pháp tâm lý có thể giúp hồi phục hoàn toàn. Để tránh tái phát, bác sĩ thường cho dùng các thuốc điều chỉnh khí sắc và thuốc chống trầm cảm trong ít nhất 6 tháng sau khi bệnh nhân hồi phục. Thuốc chống trầm cảm nếu được dùng với liều lượng hợp lý, có sự theo dõi sát sao của bác sĩ thì sẽ không ảnh hưởng tới sức khỏe.

Nhiều người bệnh do cứ đi khám và điều trị ở các chuyên khoa khác trong một thời gian dài nên khi đến chuyên khoa tâm thần thì tình trạng đã nặng, khiến cho việc điều trị gặp nhiều khó khăn. Cũng có người sợ rằng dùng thuốc chống trầm cảm lâu ngày sẽ bị ngộ độc nên không uống đủ liều, đủ thời gian, khiến bệnh có khuynh hướng mạn tính. Vì vậy, khi có biểu hiện trầm cảm, bệnh nhân cần đến bác sĩ chuyên khoa để được khám và điều trị tích cực ngay từ đầu.

Lao Động

Việt Báo (Theo_VnExpress.net)

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>