Bệnh viêm xoang

Viêm xoang là bệnh thường gặp trong các bệnh về đường hô hấp, bệnh tăng khi thời tiết lạnh hoặc khô hanh…

Viêm xoang là tình trạng viêm nhiễm ở một hoặc nhiều khoang rỗng nằm trong khối xương mặt có liên quan chặt chẽ đến hốc mũi. Về mặt bệnh học, người ta phân biệt các xoang làm hai nhóm. Nhóm xoang trước gồm xoang trán, xoang hàm và xoang sàng trước, có các lỗ thông đổ ra khe mũi giữa. Nhóm xoang sau gồm các xoang sàng sau và xoang bướm, có lỗ thông ra khe mũi trên. Mặt trước của xoang bướm còn có hai lỗ nhỏ thông xuống vòm họng.

benh-viem-xoang

Nguyên nhân

- Mọi lý do cản trở luồng không khí vào và mang, dẫn lưu chất tiết ra khói xoang đều khiến chất dịch thoát không kịp, làm cho lỗ thông phù nhỏ thêm. Ứ đọng chất nhầy là môi trường thuận lợi để vi khuẩn, cũng như một số loại nấm phát triển trong các xoang.

-  Cơ địa dị ứng một chất nào đó, thường là hóa chất, thức ăn biến chất, làm cho niêm mạc mũi phù nề, gây bít tắc lỗ thông xoang và nhiễm trùng.

- Sức đề kháng kém, cơ thể không đủ sức đề kháng chống lại vi khuẩn, suy giảm miễn dịch, suy yếu niêm mạc dường hô hấp, rối loạn hệ thần kinh thực vật. Bệnh nhân viêm xoang kèm theo viêm một số bộ phận khác.

- Tuyến nhầy của viêm mạc xoang hoạt động quá nhiều.

- Do viêm mũi sau nhiễm siêu vi (cúm, sởi…), bị bội nhiễm, viêm mũi dị ứng kéo dài hoặc do tình trạng vẹo vách ngăn. Có trường hợp viêm xoang là hậu quả của sâu răng, nhiễm trùng răng hàm trên. Dùng aspirin trong trường hợp không dung nạp được thuốc, làm nặng thêm polýp mũi xoang có sẵn.

Biểu hiện của viêm xoang

Khi thời tiết chuyển mùa như thời tiết thay đổi từ nóng chuyển sang lạnh, gió mùa đông bắc, áp thấp nhiệt đới, ẩm ướt thì xuất hiện ngứa mũi, hắt hơi, đau đầu, đau dọc theo sống mũi, các chất nhầy của xoang sẽ chảy xuống họng làm cho người bệnh có cảm giác rất khó chịu. Viêm xoang dị ứng ít khi có sốt trừ khi có bội nhiễm vi sinh vật. Nếu bị viêm xoang do nhiễm vi sinh vật (vi khuẩn hoặc vi rút hoặc vi nấm) thì được gọi là viêm xoang nhiễm trùng. Viêm xoang nhiễm trùng thường có sốt nhẹ, nhưng đôi khi có sốt cao, rét run, đau nhức đầu, kèm theo viêm một số bộ phận thuộc đường hô hấp khác như viêm mũi, họng, viêm amidan, có trường hợp gây viêm tai. Nếu để viêm xoang mạn tính thì việc điều trị sẽ gặp không ít khó khăn và cũng có nhiều nguy cơ gây biến chứng nguy hiểm, ví dụ như rối loạn tiền đình, rối loạn tuần hoàn não.

benh-viem-xoang1

Điều trị

Với những trường hợp viêm mũi xoang do cảm cúm chỉ cần dùng thuốc cảm thông thường như paracetamol, chlorpheniramine, giảm đau, thuốc chống dị ứng, phun khí dung hoặc thủ thuật Proezt (súc rửa xoang) để đưa dung dịch thuốc vào xoang sàng. Còn nếu viêm mũi xoang do vi khuẩn thì phải dùng thuốc kháng sinh.

Điều trị triệu chứng: Để điều trị triệu chứng thì nên dùng các thuốc kháng histamin như chlorpheniramin, promethazin, acrivastin, levocetirizine, loratadine… để làm giảm khó chịu như ngứa, sổ mũi do dị ứng. Thuốc không có tác dụng chữa nghẹt mũi,  do vậy cần phối hợp với các thuốc điều trị nghẹt mũi dưới dạng uống hoặc xịt mũi. Các thuốc co mạch có tác dụng làm hết nghẹt mũi nhanh nhưng có tác dụng phụ gây tăng huyết áp, do đó chỉ nên dùng trong vòng 7 ngày, không được dùng kéo dài vì sẽ gây hiện tượng nhờn thuốc và có thể khiến bệnh trở nên mạn tính.

Corticoid dạng uống hoặc xịt rất có hiệu quả trong điều trị các thể viêm mũi xoang mạn tính. Thuốc làm giảm tất cả các triệu chứng như ngứa niêm mạc mũi xoang, do đó làm thông mũi và giải quyết ứ tắc xoang. Corticoid uống hiệu quả nhưng ít được sử dụng vì có nhiều tác dụng phụ độc hại như gây loãng x ương, suy thượng thận (Cushing do thuốc), viêm loét dạ dày tá tràng… chỉ nên dùng trong trường hợp viêm mũi xoang nặng với thời gian ngắn khoảng từ 3 – 7 ngày.

Các thuốc kháng sinh: Để điều trị viêm mũi xoang do vi khuẩn gây nên thì phải dùng đến kháng sinh. Với viêm xoang cấp tính, các thuốc amoxicillin, doxycilin hoặc trimethoprim-sulfamethoxazol là những loại kháng sinh hay được sử dụng. Việc dùng thuốc đúng, đủ và đều đặn có thể diệt được vi khuẩn. Ngược lại, nếu dùng thuốc không đúng chỉ định, vi khuẩn sẽ nhờn thuốc, bệnh sẽ tái phát.

Vệ sinh mũi: Dùng dung dịch nước muối NaCl 0,9% nhỏ vài giọt vào hốc mũi sau đó cúi xuống và xì sạch dịch mũi, thực hiện như vậy vài lần vào các buổi sáng, chiều, tối. Hoặc bệnh nhân có điều kiện nên đến bệnh viện hoặc phòng khám tai – mũi – họng để được súc rửa xoang (thủ thuật Proezt), lấy mủ từ xoang ra bằng áp lực âm.

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>