Cách phòng ngừa bệnh sốt xuất huyết

Sốt xuất huyết là bệnh cấp tính có nguy cơ biến chứng cao nếu không được điều trị kịp thời.

Bệnh sốt xuất huyết Dengue xảy ra quanh năm, thường gia tăng vào mùa mưa. Bệnh gặp ở cả trẻ em và người lớn. Đặc điểm của SXHD là sốt, xuất huyết và thoát huyết tương, có thể dẫn đến sốc giảm thể tích tuần hoàn, rối loạn đông máu, suy tạng, nếu không được chẩn đoán sớm và xử trí kịp thời dễ dẫn đến tử vong.

Đặc điểm của bệnh

Sốt xuất huyết Dengue là bệnh truyền nhiễm do virut Dengue gây nên. Virut Dengue có 4 type huyết thanh là DEN-1, DEN-2, DEN-3 và DEN-4. Virut truyền từ người bệnh sang người lành do muỗi đốt. Muỗi Aedes aegypti là côn trùng trung gian truyền bệnh chủ yếu.

Do đặc điểm địa lý, khí hậu khác nhau, ở miền Nam và miền Trung bệnh xuất hiện quanh năm, ở Tây Nguyên bệnh thường xảy ra từ tháng 4 đến tháng 11.

cach-phong-ngua-benh-sot-xuat-huyet

Thời kỳ ủ bệnh từ 3-14 ngày, trung bình từ 5-7 ngày. Bệnh nhân là nguồn lây bệnh trong thời kỳ có sốt, nhất là 5 ngày đầu của sốt là giai đoạn trong máu có nhiều virut. Muỗi bị nhiễm virut từ 8-12 ngày sau hút máu có thể truyền bệnh và truyền bệnh suốt đời. Những người chưa có miễn dịch đặc hiệu đều có thể bị mắc bệnh, từ trẻ sơ sinh cho đến người lớn. Sau khi khỏi bệnh sẽ được miễn dịch vĩnh viễn với type virut Dengue gây bệnh nhưng không được miễn dịch bảo vệ chéo với các type virut Dengue khác. Nếu bị mắc bệnh lần thứ hai với type virut Dengue khác, có thể bệnh nhân sẽ bị bệnh nặng hơn. Do vậy, phải biết phát hiện bệnh sớm cũng như thực hiện các biện pháp phòng chống nhằm bảo vệ con em và gia đình cũng như cộng đồng nơi đang sinh sống.

Phòng chống thế nào?

Đến nay, bệnh SXHD chưa có thuốc điều trị đặc hiệu và chưa có vaccin phòng bệnh, vì vậy cắt đứt véc-tơ truyền bệnh, đặc biệt là diệt bọ gậy (lăng quăng) với sự tham gia tích cực của từng hộ gia đình và cả cộng đồng là biện pháp hiệu quả trong phòng chống SXHD.

Giảm nguồn sinh sản của véc-tơ truyền bệnh: bọ gậy Aedes có thể phát triển ở các dụng cụ chứa nước trong nhà và xung quanh nhà, vì vậy xử lý dụng cụ chứa nước để làm giảm nơi sinh sản của muỗi là biện pháp rất hiệu quả trong phòng chống véc-tơ.

Xử lý dụng cụ chứa nước, chống muỗi đẻ trứng trong các dụng cụ tích trữ nước (chum, vại, phuy, bể…): đậy thật kín bằng nắp hoặc vải để ngăn không cho muỗi đẻ; thả cá và các tác nhân sinh học khác; chọc thủng hốc cây tháo nước, bịt các đỉnh cọc rào, lọc nước loại bỏ bọ gậy, dội nước sôi vào thành vại để diệt bọ gậy và trứng khi còn chứa ít nước…; đối với bẫy kiến, lọ hoa, chậu cây cảnh, khay nước tủ lạnh hoặc điều hòa nhiệt độ: Có thể dùng dầu hoặc cho muối vào, thay nước 1 lần/tuần, cọ rửa thành dụng cụ chứa nước để diệt trứng muỗi Aedes aegypti, Aedes albopictus.

cach-phong-ngua-benh-sot-xuat-huyet1

Phun thuốc diệt muỗi

Loại trừ ổ bọ gậy: thu dọn, phá hủy các ổ chứa nước tự nhiên hoặc nhân tạo (chai, lọ, lu, vò vỡ, vỏ đồ hộp, lốp xe hỏng, vỏ dừa…) cho vào túi rồi chuyển tới nơi thu gom phế thải của địa phương hoặc hủy bỏ bằng chôn, đốt; lật úp các dụng cụ gia đình như xô, chậu, bát, máng nước gia cầm; xử lý hốc cây, kẽ lá cây (chuối, cọ, dừa…), bằng mọi cách không để đọng nước, cho hóa chất diệt bọ gậy.

 Phòng muỗi đốt: thu dọn đồ đạc trong gia đình gọn gàng, tránh nơi cư ngụ của muỗi, làm lưới chắn ở cửa ra vào, cửa sổ. Ngủ màn ban đêm cũng như ban ngày, nhất là đối với trẻ nhỏ.

Xua, diệt muỗi bằng hương muỗi, bình xịt thuốc cá nhân, hun khói bằng đốt vỏ cau, dừa hoặc lá cây. Treo mành tre, rèm tẩm hóa chất diệt muỗi ở cửa ra vào, cửa sổ, vợt điện.

Sự tham gia của cộng đồng: Từng thành viên gia đình thực hiện các biện pháp thông thường phòng chống SXHD bao gồm làm giảm nguồn lây truyền, bảo vệ cá nhân thích hợp.

Cộng đồng tham gia các chiến dịch “Loại trừ bọ gậy muỗi truyền bệnh SXHD” ít nhất 2 lần vào đầu và giữa mùa dịch để loại trừ nơi sinh sản của muỗi ở nơi công cộng và ở các hộ gia đình.

Các bậc phụ huynh và học sinh trong trường học về các biện pháp đơn giản loại trừ nơi sinh sản của véc-tơ ở nhà cũng như ở trường học. Các trường học tổ chức các cuộc thi tìm hiểu về SXHD, các biện pháp phòng chống, động viên khen thưởng kịp thời những cá nhân, tập thể có nhiều đóng góp thiết thực.

Các cơ quan, đoàn thể tích cực tham gia vào việc nâng cao cảnh quan và cải thiện môi sinh trong cộng đồng, làm giảm nguồn sinh sản của véc-tơ truyền bệnh.

Các địa phương tăng cường kết hợp các hoạt động phòng chống SXHD với các lĩnh vực phát triển dịch vụ cộng đồng khác như: dịch vụ thu gom rác, cung cấp nước sinh hoạt… nhằm làm giảm nơi sinh sản của muỗi truyền bệnh.

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>