Người bệnh mạn tính nên đi bộ – Vì sao?

Với người cao tuổi và người bệnh mạn tính (tăng huyết áp (THA), tiểu đường, béo phì… ) thì đi bộ là một hoạt động thường nhật không thể thiếu được. Vì người cao tuổi thường có các vấn đề về tim mạch, THA, tiểu đường, khớp… nên trước khi tập, người cao tuổi và những người có bệnh này cần được thầy thuốc tư vấn cụ thể về hình thức đi bộ, khối lượng vận động.

Với người bị bệnh THA

Đi bộ không chỉ làm giảm HA mà còn có tác dụng chống mất ngủ. Bước đi nhịp nhàng giúp điều hòa thần kinh, nhất là ở trung khu vận động của vỏ não, chuẩn bị cho vỏ não dễ dàng chuyển sang trạng thái ức chế. Nên bắt đầu đi bộ với tốc độ 50-60 bước/phút, sau tăng dần lên 70-80 bước/phút, trên đoạn đường bằng phẳng, dài khoảng 1,5-2km. Khi HA đã ổn định, dưới 140/90mmHg, có thể chạy bước nhỏ (40-60cm/bước), chạy chậm nhẹ nhàng từng đoạn ngắn 200-300m.
Chú ý, thả lỏng các cơ, nhất là các cơ khớp vai và tay; đầu và thân ở tư thế tự nhiên, thân người không ngả ra trước hay ra sau quá nhiều; đặt cả bàn chân xuống đất. Nên xen kẽ chạy chậm với đi bộ, tập thở và nghỉ xen kẽ. Thời gian nghỉ dài gấp ba lần thời gian chạy. Sau vài buổi tập, nếu HA vẫn ổn định, có thể tăng thời gian chạy từng 5 giây một cho mỗi buổi tập.

Để đạt được hiệu quả mong muốn, cần lưu ý:

 Đi bộ tốt cho người cao tuổi bị bệnh mạn tính. Ảnh: Trần Minh

Tập nhẹ nhàng, tránh gắng sức vì quả tim vốn đã quá tải nay lại thêm một gánh nặng mới sẽ phải bóp nhanh hơn, mạnh hơn, HA sẽ tăng cao hơn dễ dẫn đến đột quỵ, suy tim.

Tập thường xuyên và lâu dài, ít nhất 5 lần mỗi tuần, mỗi lần 30 phút.

Tự theo dõi và điều chỉnh lượng vận động sao cho khi tập xong vẫn thở được bằng mũi, vẫn nói chuyện thoải mái; 5-10 phút sau, mạch và HA trở lại mức trước khi tập. Sau khi đi bộ, nếu có số mạch trong một phút nhỏ hơn 170 trừ đi (-) tuổi của người tập là được (chẳng hạn, tuổi của người tập là 60, tần số mạch sẽ nhỏ hơn hoặc bằng 110).

Với người bệnh tiểu đường týp 2

Đi bộ là một biện pháp tốt và thích hợp, giúp cải thiện chuyển hoá đường và mỡ làm cơ thể tiêu thụ đường dễ dàng, do đó làm giảm được lượng đường trong máu; nhờ đó có thể giảm bớt liều insulin và một số thuốc hạ đường máu khác, cải thiện hoạt động của các cơ quan, nâng cao thể lực và sức đề kháng.

Người bệnh có thể đi bộ đến cửa hàng mua sắm, lên xuống cầu thang nhiều lần, làm công việc trong vườn hoặc đi trên đường bằng phẳng trong cự li 500m rồi tăng dần lên 2.000m, 3.000m hoặc hơn, mỗi giờ đi 5km. Không tập khi đang đói, đang mắc một bệnh cấp tính hay lượng đường máu quá cao, xeton máu tăng cao nhiều lần, xeton niệu dương tính nặng.

Với người béo phì

Với những người béo phì, hoạt động thể lực cần được bắt đầu chậm như đi bộ, bơi chậm. Trước khi đi, cần dành 5 phút để khởi động, hoạt động nhẹ nhàng các khớp lưng, háng, chân; đi hoặc xen kẽ đi với chạy chậm, đi bộ lúc nhanh lúc chậm khoảng 1.200m trong 10 phút (tốc độ 2 bước/giây) – nghỉ 5-10 phút rồi tiếp tục đi bộ 1.300m/10 phút. Có thể bắt đầu đi bộ chậm trong 10 phút, 3 lần/tuần; sau đó tăng lên đến 30-45 phút, ít nhất 5 ngày trong tuần. Với chế độ vận động này, mỗi ngày cơ thể tiêu hao thêm khoảng 100-200Kcalo, nếu kết hợp đồng thời với chế độ ăn và hành vi trị liệu thường xuyên và lâu dài hy vọng trong vòng 6 tháng có thể giảm được 10% cân nặng cơ thể ban đầu.

Ði bộ đúng

Giữ thân hình thẳng khi đi bằng cách nhìn thẳng về phía trước, cằm song song với mặt đất và xương sống giữ cho thẳng. Vai thả lỏng. Cùi chỏ co thành góc 90 độ. Ðánh hai bàn tay từ ngực tới xương hông. Ðể cho cánh tay di chuyển theo nhịp bước. Thóp các cơ bụng lại để trọng lực dồn lên khung xương sườn và lên phần lưng dưới.
Khi đi, bàn chân uốn cong đều từ gót bàn chân cho tới phần tròn nơi các ngón chân để giữ sự thư giãn cho bàn chân. Ðừng lê cả bàn chân xuống đất trước khi bước đi. Muốn đi nhanh hơn, bạn hãy bước nhanh hơn, bạn nên thực hiện các bước làm ấm người, kéo giãn toàn bộ các gân khớp sau đây:

*Xoay tròn nhẹ nhàng hông, cánh tay và mắt cá chân.

* Bước tại chỗ, nâng đầu gối lên cao, cùng lúc đó một tay đưa thẳng ra trước, một tay đưa thẳng ra sau để giữ cân bằng.

* Ðứng nhón các ngón chân để làm ấm phần cẳng chân. Bắt đầu bằng đi bộ chậm, sau đó dần dần đi theo tốc độ trung bình. Bạn cũng cần tăng dần chiều dài của lộ trình. Ðầu tiên bạn đi trong 20 phút, sau đó tăng lên 45 phút hoặc 60 phút, ít nhất 3 lần một tuần. Bạn có thể thực hiện công việc đi bộ hằng ngày một cách an toàn vì không cần phải nghỉ ngắt quãng để cho các cơ bắp có thời gian phục hồi lại.

  BS.Bạch Thông-skđs

 

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>