Vàng da: nguyên nhân và một số bệnh

Vàng da không phải là bệnh mà là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang mắc một số bệnh khác nhau. Vàng da thể hiện  da và củng mạc (lòng trắng mắt) có màu vàng do mức độ bilirubin trong máu cao. Màu sắc của da và củng mắt tùy thuộc vào nồng độ bilirubin cao hay thấp. Khi bilirubin thấp, da có màu vàng, khi cao hơn, da sẽ chuyển màu nâu.

Nguyên nhân gây vàng da

Bilirubin bắt nguồn từ tế bào hồng cầu. Khi tế bào hồng cầu chết, nó bị phá hủy bởi cơ thể. Sắt trong hemoglobin bị lấy ra. Chất hóa học còn lại của máu khi sắt được loại bỏ sẽ gọi là bilirubin.

nguyen nhan vang da

Vàng da thường liên quan tới các bệnh về gan, mật

Một trong những chức năng của gan là sản xuất dịch mật vào ruột giúp tiêu hóa chất béo. Chức năng khác là loại bỏ chất độc hại và các chất thải từ máu. Bilirubin là một chất thải từ máu. Bilirubin đi vào gan kết hợp với axit glucuronic tạo thành bilirubin liên hợp. Bilirubin liên hợp đi qua mật vào ruột và được đào thải qua phân.

Do đó, vàng da xảy ra khi:

– Có quá nhiều bilirubin bị đào thải trong máu được sản xuất đi vào gan. Ở bệnh nhân bị thiếu máu huyết tán có tốc độ phá hủy các tế bào hồng cầu nhanh chóng làm sản xuất một lượng lớn bilirubin.

– Gan tổn thương ngăn chặn không cho hình thành liên hợp bilirubin – axit glucuronic.

– Tắc nghẽn đường mật làm giảm lưu thông của dịch mật và bilirubin từ gan vào ruột. Ung thư mật, sỏi mật, viêm túi mật có thể khiến tắc ghẽn lưu thông.

nguyen nhan vang da

Vàng da do rối loạn nồng độ bilirubin trong máu

Một số bệnh có dấu hiệu vàng da:

Viêm gan cấp tính: xảy ra khi chức năng gan suy giảm, làm giảm khả năng tạo thành liên hợp bilirubin. Viêm gan cấp tính bao gồm viêm gan do virut, viêm gan do rượu, nhiễm độc gan…

Bệnh gan mãn tính: Viêm gan mãn tính có thể dẫn đến tổn thương và xơ gan. Bao gồm: viêm gan B, viêm gan C và xơ gan do bia rượu, viêm gan tự miễn.

Bệnh gan thứ phát: Bệnh gan thứ phát là hậu quả của các bệnh khác như  ung thư  di căn tới gan, hoặc do các chất tích tụ trong gan như sắt, đồng.

Viêm đường mật: bao gồm xơ gan mật, xơ đường mật và một số loại thuốc làm giảm lưu thông của mật và loại bỏ bilirubin.

nguyen nhan vang da

Viêm gan mãn tính gây vàng da

Tắc nghẽn đường mật: Phổ biến là sỏi mật và ung thư tuyến tụy.

Rối loạn di truyền: Một số rối loạn di truyền hiếm gặp có thể gây vàng da. Hội chứng Crigler-Najjar gây ra  khiếm khuyết hình thành liên hợp bilirubin do thiếu vắng enzyme chịu trách nhiệm thực hiện công việc này.

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>