Việc chữa khỏi HIV có thành liệu pháp phổ biến

Tạp chí Blood công bố ghép tế bào gốc chữa khỏi HIV, gây chấn động giới khoa học. Song liệu việc đó có trở thành liệu pháp phổ biến?

Timothy Ray Brown bị nhiễm HIV 10 năm, sau đó bị ung thư máu (leukemia) cấp dòng tủy. Chữa bằng hóa trị thất bại. Tháng 2/ 2007, được ghép tủy lần đầu, đồng thời ngừng dùng các thuốc chữa HIV. Một năm sau, bệnh ung thư cũ tái phát, lại được ghép tủy lần thứ hai nhưng lần này thì ghép tủy của người cho có tế bào gốc mang một gen đặc biệt có khả năng miễn dịch tự nhiên với HIV (tế bào gốc CCR5). Cả thời gian dài sau khi ghép tủy lần hai và ngừng mọi thuốc điều trị HIV, Timothy Ray Brown hoàn toàn khỏe mạnh, vừa không còn ung thư máu cấp dòng tủy lại vừa không còn nhiễm HIV, hệ miễn dịch trở lại bình thường như trước khi nhiễm HIV. Đây được coi là trường hợp chữa khỏi HIV.

HIV gây ra hội chứng suy giảm miễn dịch mắc phải (AIDS= Acquired Imuno Deficency Syndrom), nên người bị nhiễm HIV dễ bị mắc nhiều bệnh cơ hội khác dẫn đến tử vong. HIV luôn luôn biến đổi nên khó có vaccin dự phòng, khó có một kháng sinh ức chế như với vi khuẩn, virus khác.

Một trong những cách chữa bệnh có thể đặt ra là thay đổi hệ miễn dịch của người bệnh. Thử nghiệm chữa khỏi HIV ở trên thực chất là thay thế hệ miễn dịch của người bệnh bằng hệ miễn dịch của người cho có tế bào gốc CCR5 mang gen có khả năng miễn dịch tự nhiên với HIV. Ý nghĩa đặc biệt quan trọng của thử nghiệm này đã chứng minh cùng một lúc lý thuyết khoa học về cơ chế gây bệnh và hướng chữa nhiễm HIV (theo TS. Miachel Saag – Đại học Alabama).

Tỷ lệ người có tủy chứa tế bào gốc CCR5 mang gen có khả năng miễn dịch tự nhiên với HIV ở người da trắng chỉ là 1%, ở người da đen và người châu Á là 0% .Tìm ra được người cho tủy không dễ.Trước khi ghép tủy của người cho, phải dùng các hóa chất cực mạnh tiêu diệt hoàn toàn tủy của người bệnh. Tức là, trong thời gian giao thời (trước khi ghép tủy cho đến khi ghép tủy thành công tạo ra các tế bào máu mới, hệ miễn dịch mới) thì người bệnh hoàn toàn mất hệ miễn dịch và sẽ bị bất cứ bệnh cơ hội nào. Tỷ lệ tử vong trong trường hợp ghép tủy này hơn 30% (theo TS. Margaret Fischi – Đại học Miami). Sau đó người bệnh còn phải dùng thuốc chống thải loại lâu dài.Chi phí cho một ca ghép tủy chữa khỏi HIV hy hữu như Timothy Ray Brown là hàng trăm ngàn USD, chưa kể thuốc chống thải loại về sau.

David Baltimon, người từng đoạt giải Nobel y học 1975 hoan nghênh thành công này, thành lập ra công ty ghép tế bào gốc chữa HIV. Tất nhiên, việc chiết ra tế bào gốc CCR5 từ tủy, rồi cho chúng phát tiển thành tế bào máu mới là điều có thể thực hiện được trong bối cảnh tiến bộ vượt bậc của công nghệ sinh học hiện đại. Do thế ý tưởng của David Baltimon không hoàn toàn viễn vông. Dẫu thế chăng nữa, thì tính mạo hiểm và giá thành vẫn cao.

Do hạn chế cả về mặt kỹ thuật và kinh tế, việc chữa khỏi HIV cho Timothy Ray Brown mới là việc cá biệt, chưa có thể trở thành liệu pháp phổ biến. Ở thời điểm này, vẫn còn phải xác định nhiễm HIV là một đại dịch, thực tế chưa có cách chữa, phải chủ động tránh nhiễm HIV bằng sinh hoạt tình dục an toàn.

DS. BÙI VĂN UY (Tổng hợp từ Science New, Discover)
Theo Khoa học phổ thông

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>