Viêm mũi dị ứng lúc chuyển mùa

Viêm mũi dị ứng (VMDƯ) thuốc bệnh của đường hô hấp trên. Bệnh có thể gặp quanh năm nhưng những lúc thời tiết chuyển mùa, bệnh thường xuất hiện nhiều hơn, nhất là mùa nóng chuyển sang mùa mưa, ẩm ướt, mùa lạnh. Bệnh có thể gặp ở mọi lứa tuổi nhưng tỉ lệ chiếm nhiều hơn là ở tuổi trưởng thành và cả ở người cao tuổi, VMDƯ tuy không gây nguy hiểm cho người bệnh nhưung thường mức bệnh mạn tính, kéo dài và gây nhiều phiền toái, khó chịu cho người bệnh.

Một số nguyên nhân chính gây VMDƯ

Người ta thấy rằng, trong bệnh VMDƯ có liên quan mật thiết đến hiện tượng dị ứng, nhất là ở người có cơ địa dị ứng. Chính vì vậy, có một số giả thuyết giải thích về nguyên nhân gây VMDƯ chủ yếu do phản ứng của cơ thể khi gặp vật lạ (kháng nguyên hay còn gọi là dị nguyên) đối với cơ thể. Một số dị nguyên có khả năng gây nên VMDƯ như: bụi, phấn hoa, lông chó, mèo, bào tử nấm (nấm mốc)… Những loại dạng như thế này rất phổ biến ở nước ta và chúng thường đóng vai trò như một kháng nguyên không hoàn toàn (hapten) khi gặp kháng thể (có trong cơ thể) tương ứng thì xảy ra hiện tượng phản ứng tức thì. Hiện tượng phản ứng dị ứng tức thì này xảy ra ngay ở lớp nhầy niêm mạc của hệ thống đường hô hấp trên như: mũi, họng, xoang… gây nên hiện tượng viêm và kích thích niêm mạc mà biểu hiện là: ngứa, hắt hơi (có khi hắt hơi liên tục nhiều lần trong một khoảng thời gian ngắn). Hắt hơi là một phản xạ nhanh, nhạy của cơ thể nhằm tống vật lạ ra khỏi vùng niêm mạc mà các dị nguyên vừa mới xâm nhập. Cơ địa dị ứng cũng có liên quan mật thiết với bệnh VMDƯ. Người ta đã tổng kết thấy rằng, tỷ lệ người bị VMDƯ mà có cơ địa dị ứng như: viêm da dị ứng, mề đay mạn tính, ezema, tổ đĩa, hen suyễn… thì tỷ lệ cao hơn người bị VMDƯ mà không có cơ địa dị ứng. Chính vì vậy, cùng một tác nhân gây kích thích nhưng có người bị bệnh VMDƯ nhưng cũng có người không bị, ví dụ trong nhà có nuôi, chó, mèo thì không phải mọi người đều bị VMDƯ mà chỉ có một số ít người nào đó bị bệnh mà thôi (điều này còn liên quan đến sức đề kháng chung của từng người nữa). Các tác nhân kích thích gây VMDƯ cũng có thể theo đường hô hấp nhưng cũng có thể vào cơ thể theo đường khác như: qua da hoặc theo đường ăn uống.

Điều trị viêm mũi dị ứng.

Một số nét đặc trưng của VMDƯ

Một số triệu chứng điển hình mà có thể gặp ở hầu hết người bị VMDƯ như: ngứa mũi, chảy mũi nước, đặc biệt là hắt hơi hàng tràng liền, nhất là lúc sáng sớm, vừa mới ngủ dậy. Khi VMDƯ đã thành bệnh mạn tính thì có thể có hiện tượng nghẹt mũi gần như thường xuyên, ù tai, nhức đầu (những triệu chứng này rất dễ nhầm với viêm xoang). Nhiều trường hợp niêm mạc họng bị kích thích gâyviêm còn có kèm theo hiện tượng viêm nhiễm do vi khuẩn gây bệnh cơ hội. Vấn đề này đã được nhiều nhà nghiên cứu cho thấy có một tỷ lệ người lành mang vi khuẩn này nhưng chúng không gây bệnh, khi gặp điều kiện thuận lợi như: sức đề kháng của cơ thể bị suy giảm và có hiện tượng viêm do kích thích… thì chúng trở nên gây bệnh cho ngay cơ thể mà nó đang ký sinh. Các loại vi khuẩn như vậy gọi là vi khuẩn gây bệnh cơ hội như: vi khuẩn S. pneumoniae, H. influenzae. Một số trường hợp VMDƯ mạn tính kéo dài có thể có gây loạn khứu giác (mất mùi) hoặc ngủ ngáy do nghẹt mũi. VMDƯ lúc chuyển mùa chính là VMDƯ theo mùa. Loại VMDƯ này tùy thuộc rất lớn vào thời tiết thay đổi theo từng mùa do xuất hiện các loại dị nguyên trong gió như: phấn hoa, nấm mốc, các loại bụi, nhất là bụi gần các khu công nghiệp, bụi ở vùng có tình trạng vệ sinh kém. Chúng ta cũng nên biết thêm là ngoài VMDƯ theo mùa, còn có VMDƯ quanh năm.

Bệnh VMDƯ tuy không nguy hiểm đến tính mạng và không thuộc bệnh truyền nhiễm hoặc bệnh cấp cứu nhưng gây nhiều phiền toái cho người bệnh và do vậy ảnh hưởng không nhỏ đến sức khỏe. VMDƯ nếu không được điều trị thỏa đáng thì nó cũng là một trong những nguyên nhân dẫn đến viêm xoang dị ứng, polyp mũi, polyp xoang… Một đặc điểm nữa của bệnh VMDƯ là trong điều trị cũng còn gặp không ít khó khăn và bệnh hay tái phát.

Có thể phòng bệnh VMDƯ được không?

VMDƯ thật đa dạng và nhiều nguyên nhân, những trường hợp có cơ địa dị ứng cần cảnh giác cao với VMDƯ. Để góp phần hạn chế bị VMDƯ, không nên nuôi chó, mèo trong nhà. Và nếu không thể không nuôi thì nên hạn chế đến mức tối đa tiếp xúc với chúng. Cần vệ sinh định kỳ các chăn, ga, gối, đệm, vải bọc ghế, bọc đệm, hạn chế sự tồn tại và sinh trưởng của một số ký sinh trùng. Nhà ở cần thoáng, mát, sạch sẽ, tránh ẩm ướt, nếu làm được như vậy sẽ hạn chế nấm mốc phát triển. Cần vệ sinh răng miệng hàng ngày, nhất là đánh răng sau khi ăn, trước và sau khi ngủ dậy. Hạn chế đến mức tối đa hút thuốc lá, thuốc lào. Tránh hoặc hạn chế tiếp xúc với bụi (bụi trong nhà và bụi ngoài đường). Cần đeo khẩu trang khi quét dọn nhà và lúc ra đường. Những lúc giao mùa, thời tiết thay đổi từ nóng sang lạnh, nhất là ở những người có cơ địa dị ứng thì cần giữ ấm cơ thể như: mặc đủ ấm, cổ nên được quàng khăn ấm. Khi nghi ngờ bị bệnh VMDƯ nên đi khám bác sĩ, tốt nhất là khám bác sĩ chuyên khoa tai, mũi, họng. Không nên tự chẩn đoán bệnh cho mình và tự mua thuốc để điều trị. Cần nâng cao thể trạng như: ăn đủ chất, hạn chế uống rượu, bia (nhất là người có cơ địa dị ứng) và nên tập thể dục thể thao đều đặn và tùy theo sức của mình.

BS. THU HƯƠNG – suckhoedoisong

 

 

Share Button

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>